Luc Aben verwacht voorlopig geen ommekeer in Europese economie

Luc Aben
HOOFDECONOOM
  1. Kennis en inspiratie
  2. Publicaties en Blogs
  3. Beleggen
  4. Nieuws
  5. Luc Aben verwacht voorlopig geen ommekeer in Europese economie

Luc Aben verwacht voorlopig geen ommekeer in Europese economie

25 november 2019
Ondernemersvertrouwen in industrie stijgt iets, maar brokkelt in dienstensector af.

En verder:

  • Er is in Europa een ruimer begrotingsbeleid nodig
  • Beleggers houden vooral Amerikaans-Chinees handelsoverleg in de gaten
  • We verwachten geen verbetering van Chinese economie

 

Toch weer wat tegenvallend economisch nieuws uit de eurozone vorige week. Het industriële ondernemersvertrouwen verbeterde in november lichtjes, maar dat is nauwelijks het vermelden waard. De Markit Manufacturing PMI blijft onder de kritische grens van 50, die groei van krimp onderscheidt. Zorgelijker is dat het vertrouwen in de dienstensector verder afbrokkelt. De eerste inschatting voor de Markit Services PMI over de maand november kwam uit op 51,5. Een maand geleden was de score nog 52,2. Vervelend is dat componenten orderinstroom en werkgelegenheid op hun retour zijn, een teken dat er geen verbetering is te verwachten op de korte termijn. We sluiten af met een positieve noot, de Duitse industrie lijkt in november licht op te leven na het slechte PMI-cijfer in oktober.

 

Terughoudend met investeringen

Om de groei van de Europese economie een versnelling hoger te schakelen, is een ruimer begrotingsbeleid nodig. Sterke landen als Nederland en Duitsland geven in hun (ontwerp)begroting voor 2020 een aanzet met voorziene impulsen van respectievelijk 1,0% en 0,75% van het bruto binnenlandsproduct (BBP). Toch is dit mager gegeven de financiële ruimte die beide landen hebben. Bovendien is het niet de eerste keer dat dergelijke impulsen worden voorzien om dan achteraf in de praktijk toch zwakker uit te pakken. Onder meer omdat de arbeidsmarkt te krap is om alle plannen uit de voeren.

Er is geen reden om deze week een ommekeer te verwachten in de nieuwe economische cijfers uit de eurozone. Maandag krijgen we de Duitse IFO-indicator (ondernemersvertrouwen), donderdag de vertrouwensmetingen van de Europese Commissie. Daarbij verwachten we wel een lichte verbetering ten opzichte van de oktobermaand. Op dezelfde dag zal naar verwachting blijken dat het momentum in de kredietverlening in de eurozone matig blijft. Met name omdat ondernemers terughoudend zijn met hun investeringen. Vrijdag tot slot, verwachten we te vernemen dat de werkloosheid stabiel is gebleven in de maand oktober.

 

Vorst en dooi in handelsoverleg

Beurzen reageerden nauwelijks op de cijfers over de inkoopmanagersindices uit de eurozone.   De aandacht van beleggers blijft vooral uitgaan naar de Chinees-Amerikaanse onderhandelingen over de handel. Daar wisselen dagen van vorst en lichte dooi elkaar af. Naar verluidt nodigden de Chinezen hun Amerikaanse collega’s uit om in Peking nog een keertje uitgebreider te komen praten.

Daarnaast zouden de additionele importtarieven die de VS in december wil afkondigen, niet doorgaan. Met de nadruk op ‘zouden’. In dit dossier is het immers raadzaam altijd met twee woorden te spreken. Mocht Donald Trump bijvoorbeeld een wet ondertekenen die steun biedt aan de protesten in Hongkong, dan kan dat het humeur van de Chinezen niet ten goede komen. Het Amerikaanse Congres nam een dergelijke wet alvast aan.

 

VS leunt vooral op consument

In de VS hebben we onder meer aandacht voor de orders voor duurzame goederen met onderliggend de focus op de kapitaalgoederen. Net als in Europa investeren ook Amerikaanse ondernemers mondjesmaat. Die investeringen zijn uiteindelijk noodzakelijk om de economische groei gaande te houden. Vooral dan op middellange termijn. Het zijn nieuwe investeringen die uiteindelijk de productiviteit opkrikken.

Op dit moment leunt de Amerikaanse economie vooral op de consument. Gegeven de sterkte van de arbeidsmarkt geeft die vlotjes geld uit. Overmorgen staan nieuwe cijfers voor het persoonlijk inkomen en bestedingen op de agenda. Wij zijn van mening dat het inkomen voldoende groeit, zo’n 0,3% op maandbasis. Daarmee kan de burger de consumptieve groei in de VS redelijk op peil houden. Niet zo uitbundig als voorheen, maar voldoende. Wij mikken nog steeds op een economisch groeitempo voor de VS van tegen de 2% op jaarbasis.

 

China stimuleert mondjesmaat

Voor China wijzen we op de officiële PMI’s van overheidszijde (NBS) komend weekend. Gegeven het recente nieuws over de industriële productie, investeringen en detailhandelsverkopen zou het verwonderen als hier enige noemenswaardige verbetering in zit. China neemt weliswaar maatregelen om de groeivertraging tegen te gaan, maar doet dat zeer gericht en mondjesmaat. Het verlagen van de beleidsrente met mini-stapjes van vijf basispunten is illustratief voor deze aanpak. Met weinig effect tot nu toe.

 

Centrale bankiers in de ruststand

Afgelopen week kwamen de notulen over de recente beleidsvergaderingen van de Fed en ECB naar buiten. De Fed stelde daarbij nadrukkelijk een adempauze in te lassen bij het monetaire beleid. De economische cijfers zijn solide genoeg, en de noodzaak voor een additionele rentestap in december verdwijnt daarmee van tafel. Bij de ECB was de tone-of-voice zuurder van aard. De economische zwakte houdt langer aan dan voorzien, stelde de ECB in de notulen. Daarbij passen mogelijk ook lagere inflatievoorspellingen richting de toekomst en dat is zeer ongewenst. De ECB zal daarom mogelijk in 2020 weer aan de bak moeten met een ruimer monetair beleid, lees een lagere beleidsrente en meer obligatie-inkopen. Maar voorlopig zullen de ECB-beleidsmakers eerst de effecten van de genomen maatregelen in september willen afzien. 

 

Belangrijke macro-economische publicaties

Van 25 november tot

en met 29 november

Publicatiedag

Regio/land

Publicatie van

Periode

Consensus

Maandag

Duitsland

IFO-index

Nov

95,0

Dinsdag

VS

Orders duurzame goederen MoM

Okt

-0,8%

 

 

Persoonlijk inkomen MoM

Okt

0,3%

 

 

Persoonlijke bestedingen MoM

Okt

0,3%

 

 

BBP-groei (op jaarbasis, 2de schatting)

3Q19

1,9%

Donderdag

Eurozone

Economic Sentiment

Nov

101

 

 

Geldgroei M3 YoY

Okt

5,5%

 

 

Kredietverlening YoY

Okt

3,5%

Vrijdag

Eurozone

CPI-inflatie YoY (flash)

Nov

0,9%

 

 

CPI-kerninflatie YoY (flash)

Nov

1,1%

 

 

Werkloosheid

Okt

7,5%

Zaterdag

China

NBS Manufacturing PMI

Nov

49,5

 

 

NBS Services PMI

Nov

 


Luc Aben
HOOFDECONOOM